|
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
 |
Psikoloji |
|
|
PSİKOLOJİ, İNSAN PSİKOLOJİSİ
PSİKOLOJİ ÖĞRENMEYE BASLARKEN
Kendimizi ve diğerlerini daha iyi anlama isteğinin psikoloji öğrenmede hem yardımcı hem de ket vurucu etkisi olabilir. Yardımcıdır çünkü kişiyi güdüler;
güdü de öğrenmede çok önemli bir etkendir.
Ket vurucu bir etkisi de olabilir; çünkü yaşamları boyunca insan davranışlarını gözlemiş olmaları nedeniyle bazı kimselerin psikolojiyle ilgili olarak gerçekte
bildiklerinden daha çoğunu bildiklerini sanmalarına neden olabilir. Bu tür gözlemler bazen önemsiz, yüzeysel veya doğrudan hatalıdır. Bu kitabı okurken
bazı gözlemlerinizin doğru olduğunu, bazılarının da araştırma bulgularına uymadığını göreceksiniz. Buna hazırlıklı olun. Bir psikoloji dersinin amaçlarından biri, kendinizin ve diğerlerinin davranışlarını gerçekten anlamaya başlamanızı kolaylaştıracak bir çerçeve oluşturmaktır. Ancak bu kitapla kazandırabilecekler bir başlangıç olacaktır, ilkeleri özel durumlara uygulama sanatı kolayca kazanılamaz.
insanları Nasıl incelemeliyiz?
Yıllar boyunca yanıltıcı şekilde basit gözüken bu soruya çeşitli cevaplar getirilmiştir. 1800'lerin sonu ve 1900'lerin başında psikolojinin felsefeden kopmasıyla söz-konusu soruya kendi cevaplarını getirmek üzere psikoloji "okulları" veya "izm'le-ri" geliştirilmiştir. Bu konuda değişik görüşleri benimseyenler arasında anlaşmazlıklar, hatta ateşli tartışmalar oldukça yaygındı. Bu okullardan biri olan yapısalcılık (structuralism), belki de o günlerin genel havasından etkilenerek insan aklını ve öğelerini araştırmaya başladı. O vakitler bu konu psikolojinin temel ilgi alanı olarak düşünülüyordu. Yapısalcılar her öğenin bir duyum (sensation) olması gerektiğini düşündüler; kırmızı, soğuk, tatlı veya kokuşmuş gibi. Bu öğelerin ve birleşme kurallarının incelenmesi için içebakış (introspection) dedikleri özel bir teknik kullandılar. Denekler önceden öğrendikleri anlamları bir yana bırakarak olabildiğince nesnel olarak herhangi bir uyarıcı verildiğinde neler hissettiklerini anlatma yönünde özel eğitimden geçiriliyordu. Örneğin, deneğe renkli bir ışık, bir ses veya bir koku verildiğinde onu mümkün olduğunca ayrıntılı olarak betimlemesi isteniyordu. Yapısalcılar, yaşantı öğelerinin bu yolla ortaya çıkarılabileceğini düşündüler. Ayrıca karmaşık zihinsel yaşantının, öğelerinin nasıl birleştiğine bakılarak anlaşılabileceğini düşünüyorlardı. Günümüzde yapısalcıların "öğeler" yaklaşımı artık geçerli bir yol olarak görülmüyor.
Buna karşın psikolojide insan zihnine duyulan ilgi devam etmektedir. Başka bir psikoloji okulu ise Darvvin'in evrim kuramından oldukça etkilenen işlevselcilik (functionalizm) dir. Bu okulun en etkileyicileri de William James (1842-1910) ve John Devvey (1859-1952) idi. James'in 1890'da yayımlanan "The Principles of Psychology" (Psikolojinin ilkeleri) kitabı işlevci bakış açısını ortaya koyan klasikleşmiş bir eserdir. Islevselciler, davranışın ve zihinsel süreçlerin uyumsal olmasıyla, diğer bir deyişle, kişinin değişen çevreye uymasını sağlamasıyla ilgileniyorlardı. Sonuç olarak islevselciler,
yalnızca zihnin yapısını değil, davranışın ve zihinsel yaşamın uyumsal işlevlerini de incelemeye çalıştılar.
Öte yandan, 1910'lu ve 1920'li yıllarda John B. VVatson (1878 - 1958) tarafından geliştirilen davranışçılık (behaviorism), içe bakış tekniğini tümüyle reddederek psikolojinin, davranışın, diğer bir deyişle, insanların ve hayvanların yaptıklarının incelenmesiyle sınırlanmasında ısrar etti. ilk ortaya konduğu şekliyle davranışçılığın üç önemli özelliği vardı. Bunlardan biri, davranışı oluşturan öğeler olarak koşullu reflekslerin vurgulanmasıydı. ikincisi, öğrenilmiş davranışın vurgulanma-sıydı; davranışçılar içgüdülerin ve doğuştan yönelimlerin varlığını kabul etmezler. Üçüncü olarak, davranışçılık, insan davranışlarının anlaşılmasında bir yol olarak hayvan davranışlarının incelenmesini vurguladı. İlk ortaya konduğu sekliyle davranışçılığın bugün için çok dar kapsamlı kalmasına karşın, davranışın incelenme konusu yapılması psikolojide temel bir görüş ve uygulama olarak süregelmiştir.
Psikolojide etkili olan başka bir okul da Geştalt Psikolojisi olarak bilinir ve 1900'lerin başlarında Almanya'da geliştirilmiştir. Bu okul, öncelikle diğer
okulların "parçacı" yaklaşımına (atomism) karşı çıktı. Geştalt psikologları, hem yapısalcıların hem de davranışçıların duyumlar veya koşullu refleksler
gibi öğelerle uğraşmakla yanlış bir yol izlediklerini düşündüler. Geştalt psikologlarının görüşüne göre, davranış ve yaşantılarımız basit öğelerin bileşiminden oluşmaz. Yaşantılarımız ve davranışlarımız bir magnetik alana benzetilebilecek şekilde örüntüler veya örgütler oluşturur; şöyle ki, alanın bir kısmındaki olaylar diğer kısmındaki olaylardan etkilenir. Örneğin, gri bir kağıt parçası yalnızca zeminine veya karşılaştırıldığı şeye ilişkin olarak gridir. Siyah
bir zemin üzerinde açık, beyaz üzerinde ise koyu gözükür. Öğeler arası ilişkilerin vurgulanması, geştalt psikolojisinin özünü oluşturur. Geştalt psikologlarına göre yaşantı öğelerine bölünemez; yaşantıyı incelerken öğelerin ilişkileri ve etkileşimleri dikkate alınmalıdır. Bazı geştalt psikologlarının hoşlandıkları bir deyişle, "Bütün (yaşantı), parçalarının (öğelerinin) toplamından fazladır".
Psikolojinin gelişmesinde önemli bazı kişiler: VVİlhelm VVundt, VVİlliam James, Sigmund Freud, J. B. VVatson. (Bettmann Archive, Photo VVorld, Bettmann Archive, Undervvood ve Under-wood.)
Psikolojinin kendi içinde bu okullar gelişip tartışmaları sürerken psikiyatrik uygulama alanında da psikoanaliz (psychoanalysis) adı verilen başka bir görüş ya da okul doğdu. Psikoanalizi de psikoloji okulları arasında ele alıyoruz çünkü psikoloji alanında çok etkili olmuştur. Psikoanaliz 1885 ve 1939 yılları
arasında Sigmund Freud (1856 - 1939) tarafından ortaya atılmış ve geliştirilmiştir. Nevrotik hastalarla ilişkilerinden edindiği izlenim ve bilgilere dayanarak Freud bir tür tedavi yöntemi ve kişilik kuramı geliştirmeye çalışmıştır. "Psikoanaliz" sözcüğü esas olarak Freud'un tedavi yöntemine verilen isim olmakla beraber, kuramına ilişkin olarak da kullanılmaktadır. Söz konusu tedavi serbest çağrışım'ı (free association) vurgular. Buna göre hasta özgürce aklına ne gelirse düşünür veya söyler. Psiko-analist, hastanın sorunlarının kaynaklarını çözümlemede ve anlamada bu serbest çağrışımları kullanır. Freud'un oldukça karmaşık olan kişilik kuramı, çoğu kez kişinin kendinin ve diğerlerinin de farkında olmadığı, bastırılmış güdülerin rolünü vurgular. Genellikle adlandırıldığı şekliyle bu bilinçaltı güdüler çeşitli şekillerde ortaya konur.
Sözünü ettiğimiz bu eski psikoloji okulları şimdi çoğunlukla kaybolmuştur. Günümüzde ise iki genel yaklaşım, insancıl (hümanistle) ve modern davranışçılık görüşleri hakimdir. Bu iki görüş genellikle birbiriyle bağdaşamaz gibi ele alınmaktadır. Ancak bu yaklaşımların güçlü ve güçsüz yönlerini tartışmakla pek vakit kaybedilmemelidir. Çünkü psikolojiye ikisinin de pek çok katkısı olabilir, iki görüş de ne tamamıyla doğrudur ne de tamamıyla yanlıştır; her ikisi de davranışın farklı yönlerini incelemede yararlı olabilmektedir, iki görüsün de yararlı sayılabilecek noktalarına karşın, her psikolog kendine göre bunlardan birini ya da diğerini daha çok ya da daha az benimsemektedir.
Davranışın incelenmesine ilişkin çeşitli yaklaşımlar olduğunu belirtmiştik. Bu kitapta bunlardan bir tanesi seçilmiştir, ilkin, inceleme konusu olarak davranışın ele alınması yazarın seçimi sonucudur. Bu yanlılık bir sonraki kısımda psikolojinin tanımı üzerinde durulurken tartışılacaktır, ikinci olarak, yazarın görüşünde olan psikologlar temel bilgi kaynağı olarak sezgi veya otorite yerine gözlemi esas alırlar. Ve nihayet davranışı doğal bir olgu olarak düşünüyoruz; davranışın, bilim adamlarının herhangi bir doğal olguyu araştırdıkları şekilde incelenebileceği görüsünü benimsiyoruz. Bu görüşe bağlı olarak da davranışın ayrı ayrı ele alınabilecek ve incelenebilecek etkenlerce tayin edildiğine inanıyoruz. Davranışın küçük bir parçasını bile birçok etken birlikte belirler. davranışı belirleyen etkenleri ortaya koymayı ve açıklamayı amaçlayan nesnel, bilimsel bir yönelimi yansıtmaktadır. Soğuk görünüşlü olan bu sözler okuyucuyu ürkütmemeli. Psikolojide insanlarla, onların sorunlarıyla ve neler hissettikleriyle ilgilendiğimizi düşünebilirsiniz. Burada ilginç bir paradoks vardır. Davranışa ilişkin daha nesnel bilgi edindikçe, davranışın ardında yatan nedenleri ve insan olmanın ne demek olduğunu daha iyi anlamaya başlıyoruz. Bu tür nesnel bir incelemenin sonucu da çoğu kez bir tür bilimsel insancıllıktır (humanism).
Psikolojinin Tanımı
Eğer bir psikologdan psikolojiyi tanımlamasını isteyecek olursanız, büyük bir olasılıkla, genellikle kabul edilen şu tanımı verecektir: "Psikoloji insan
ve hayvan davranışlarını inceleyen bir bilimdir". Bu tanımı duyan psikoloji eğitimi görmemiş bir kişinin tanımda geçen şu üç sözcüğü hayretle karşılaması beklenebilir: "bilim", "hayvan" ve "davranış". Kişi "Psikoloji gerçekten bir bilim midir?" diye sorabilir. "Neden 'zihin', 'düşünceler' veya 'duygular' değil de 'davranış'? Ayrıca niçin 'hayvan' davranışı? Hayvan davranışlarının psikolojiyle ne ilişkisi olabilir?"
Geliniz "bilim" ile başlayarak bu üç sözcük üzerinde ayrı ayrı duralım. Bilim sistematik bilgiler bütünüdür. Bu bilgiler, olayların titizce gözlenmesi,
ölçülmesi yoluyla, bazen de bilim adamının düzenlediği deneyler aracılığıyla toplanır. Gözlenen olaylar, betimleyici (descriptive) ve yordayıcı (predictive)
genel kanunların veya ilkelerin ortaya konulmasıyla sistematik hale getirilir. Sanat, bilimden eğitim, uygulama ve özel yaşantı yoluyla kazanılan bir beceri,
bir şeyler yapma hüneri olmasıyla ayrılır.
Bu tanımlara göre psikoloji hem bir sanat hem de bilimdir. Psikolojinin sanat ve bilim şeklinde ikiye bölünmesi, alanın kaynaşmış bir bütün olmasını güçleştirir.
Örneğin, davranışlarımızı kontrol eden beyin hücrelerimiz üzerindeki araştırmalar, yani bilimsel yön ile insanlarda renklere karşı duyarlık duygularının geliştirilmesiyle uğraşan sanat yönü arasındaki uçurum oldukça geniştir. Özel yaşantılar sonucu gelişen bir beceri olarak sanatın bazı yönlerinin kitaplardan ve sınıf çalışmalarından öğrenilmesi güçtür. Ayrıca, psikoloji sanatı tıpta ve mühendislikte olduğu gibi, belki de konunun bilimsel temeline iyice hakim olunmasıyla en iyi şekilde gelişebilir. Bu nedenle bu ilk psikoloji dersinizde bilimi temel alacağız. İnsan davranışına ilişkin bilimsel birikimimizin daha fazla olmasını isterdik. Şimdiki durumda, bazı alanlarda ilkel gözlemlere ve akıllıca tahminlere dayanmak durumundayız; diğer alanlarda ise gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar kontrol ve genelleme açısından henüz arzu edilen düzeyden çok uzaktır. Yine de birçok araştırmacının son yüzyıldaki uğraşlarının ortaya koyduğu bilgiler bütünü ve bilimsel ilkeler, davranışı anlamak için geçerli bir temel gibi gözükmektedir. Bu nedenlerle buradaki psikoloji tanımımızda bilim vurgulanmaktadır.
Şimdi "davranış" sözcüğünü ele alalım. Elli yıl önce, davranışçılık okulunun heyecanlı günlerinde, "davranış" sözcüğü (konuşma dahil) sadece görülebilen
veya işitilebilen vücut hareketleri (konuşmayı da kapsayarak) şeklinde yorumlanıyordu. Yakın zamanlarda ise davranışın yorumu, bir kişinin yaptığı ve herhangi bir yolla ölçülebilen herşeyi kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Sonuç olarak davranış, hisleri, tutumları ve zihinsel süreçleri, diğer bir deyişle,
doğrudan gözlenemeyen tüm içsel olayları da kapsamaktadır. Çünkü insanların söyledikleri ve belirli sorunlara ve durumlara ilişkin tepkileri aracılığıyla bu tür süreçleri ölçme yolları bulunmuştur. İlerdeki bölümlerde bu tür ölçmenin birçok örneklerine rastlayacaksınız.
Ve nihayet "hayvan" sözcüğünü ele alalım. Bilim, yalnız hemen görülebilen, pratik değeri olan olaylar veya bilgilerle sınırlanamaz. Artık hemen herkes,
hatta en yararcı yaklaşımlı (pragmatic) politikacı veya işadamı bile, bilgi için bilgi edinmeye çalışmanın eninde sonunda önemli pratik değerleri olabileceğini bilmektedir. Ayrıca hayvan davranışları da insan davranışları kadar ilginç olabilir. Bu yüzden nasıl ki bir zoolog hayvanlar dünyasının tüm üyelerinin yapı ve işlevlerini inceliyorsa, psikolog da hem hayvan hem de insan davranışlarını sistematik olarak gözler.
Bunun yanı sıra hayvan davranışlarını incelemenin aynı derecede önemli başka bir nedeni daha vardır. Hayvan ve insan davranışları arasında birçok benzerlikler vardır. Hatta hayvanlar ya doğal olarak ya da laboratuvarda, öğretildikten sonra, insanların gösterdiği bazı davranışları basit şekilde yapabilirler. Bu nedenle hayvan davranışlarının incelenmesi psikologun insan davranışlarını anlamasına yardımcı olur. insanlarla yapamayacağımız birçok önemli deneyleri hayvanlarla yapabiliriz, çünkü insanlara kobaymış gibi davranılamaz.
Ancak eğer sonuçlar insanlara uygulanacaksa, hayvan deneylerinin çok dikkatli yorumlanması gerekir, insanlarla diğer hayvanlar arasında benzerlikler yanında, birçok davranış farkları da vardır. Bu nedenle, hayvan davranışlarının ayrıntılarının insan davranışlarına her zaman uygulanabileceğinden emin olamayız.
Buna karşın, hayvanlarla yapılan çalışmalarda geliştirilen temel ilkeler çoğu kez insanlara genellenebilmektedir
Bu tablada Lana cümleler ve sorular oluşturmak üzere semboller gösteren düğmelere basar. Onun dil gelişimini inceleyerek, araştırmacılar insanlarda
dilin nasıl geliştiğine ilişkin içgörü kazanırlar. (Yerkes Regional Primate Research Center.)
Özet
Psikoloji, insan ve hayvan davranışlarını inceleyen bir bilimdir, insanların ve hayvanların davranışlarını anlayabilmek için akılcı ve bilimsel yollar kullanır.
1800'lerin sonunda ve 1900'lerin basında psikoloji felsefeden kopup ayrı bir inceleme alanı oluşturunca birçok psikoloji okulları (veya "izm'ler) ortaya
çıktı. Her okul insanların en iyi nasıl incelenebileceğine ilişkin farklı bir görüşe sahipti. Yapısalcılar, zihnin öğelerini araştırdılar; işlevselciler, zihinsel süreçlerin ve davranışın organizmanın uyum yapmasına nasıl yardımcı olduğunu incelediler. Davranışçılar, zihnin incelenmesini tümüyle reddederek insanların ve hayvanların yaptıklarının nesnel bir şekilde incelenmesiyle uğraştılar. Geştalt okulu, zihinsel ve davranışsal süreçlerdeki ilişki örüntülerini
ve "kuvvet alanlarını" vurgulayarak zihni ve davranışı inceledi. Psikoloji dışında, psikiyatrik uygulamadan doğan psikoanaliz, psikolojiye birçok düşünsel
katkılarda bulundu. Bu nedenle de psi-koanaliz de bazen bir psikoloji okulu olarak kabul edilir.
Eski psikoloji okulları genel olarak günümüzde kaybolmuştur; bugün için psikoloji alanına iki genel görüş hakimdir. Bunlardan biri olan insancıl görüş,
insan yaşantı ve davranışlarının, belirli bir kişinin davranışlarının yanı sıra, hislerinin, güdü ve isteklerinin incelenerek daha iyi anlaşılacağını belirtir.
Diğeri olan modern davranışçı görüş ise psikolojinin hisler gibi gözlenemeyen içsel durumları değil de gözlenebilen davranışı incelemesinin en uygun olduğunu savunur.
BİR SANAT VE BİLİM OLARAK PSİKOLOJİ ,ÖĞRENME AMAÇLARI
Ana Amaçlar
Bu bölümü çalıştıktan sonra aşağıdakileri yapabilmeniz gerekir:
1 Psikolojiyi tanımlayabilmek ve tanımdaki önemli terimleri tartışabilmek.
2 Tarihsel psikoloji okullarının veya "izm'lerinin"
temel görüşlerini betimleyebilmek.
3 Psikolojinin sekiz alt dalını sıralayabilmek ve nelerle ilgilendiklerini açıklayabilmek.
4 Bir deneyin koşullarını betimleyebilmek.
Diğer Amaçlar
Şunları da yapabilmelisiniz:
1 Klinik psikologların, psikiyatrların ve psikoanalistlerin mesleki çalışma ve eğitimlerindeki farkları ve benzerlikleri betimleyebilmek.
2 Modern psikolojinin özelliklerini belirtebilmek.
3 Doğal gözlemin test geliştirmedeki rolünü açıklayabilmek.
4 Klinik yöntemleri betimleyebilmek.
5 "Bağımlı" ve "bağımsız değişken" terimlerini tanımlayabilmek.
6 Bir farkın anlamlı olmasının ve korelasyonun ne demek olduğunu açıklayabilmek.
7 Güvenirlik ile geçerlik arasındaki farkı belirtebilmek.
Diğer insanların ne yaptıklarını, ne düşündüklerini ve ne hissettiklerini nasıl anlayabiliriz? Kendimizi nasıl anlayabiliriz? Bu soruların kolay cevabı yoktur, ama insanlık tarihi boyunca birçok önerilerde bulunulmuştur. Psikolojinin akılcı rational) cevabı ise söyle olabilir: "Cevaplan ve soruların kendilerini yeniden düşünelim. Mümkün olduğunca nesnel ve dakik (precise) olalım ve davranışın anlaşılmasında bu yaklaşımın bizi nereye götüreceğini görelim. Davranışı etkileyen güdüleri, duyguları, inançları, tutumları, istekleri ve rüyaları gözönünde tutalım ama incelemeye, ölçmeye ve çözümlemeye devam edelim."
Demek ki psikoloji, akılcı yolların izlenmesiyle, davranışın daha güvenilir bir şekilde açıklanabileceğini vaadetmektedir. Bu vaadini de yavaş yavaş gerçekleştirmektedir.
Davranışın birçok yanları henüz aydınlanmamıştır. Ama yüz yıl öncekine kıyasla, çok daha iyi durumdayız. Bu kitabı okudukça göreceğiniz gibi cevaplar artmaktadır.
Kendimizi ve çevremizdekileri nasıl görüyoruz? (Virginia Hamilton)
Davranışı güvenilir bir şekilde anlayabilmenin uygulamada birçok doğurguları vardır. Bu kitap ve içeriği, psikoloji biliminin yaşamımıza ne gibi katkılarda
bulunabileceğinin ve bu konuda sağlanan ilerlemenin iyi bir göstergesidir. Öte yandan kitap, psikolojinin insanları heyecanlandıracak yönlerinin olduğunu da göstermektedir.
DERLEYEN...EMRE ŞEN
İletişim:bilgi@kesfetkendini.com
İZMİR'DEKİ KİŞİSEL GELİŞİM KURSLARI- KİŞİSEL GELİŞİM KURSLARI VE
SEMİNERLER İÇİN AYRINTILI BİLGİ:
www.sayginnlp.com – www.cemalkondu.com
www.sinavkocu.com – www.kesfetkendini.com
|
|
|
Bilgi : Bu girdi 11/20/2008 2:58:19 AM tarihinde eklendi ve daha önce 4489 kez okundu. |
|
|
Anahtar Kelimeler: psikoloji, depresyon, eğitim, eğitim psikoloji, eğitimi, felsefe, iletişim, insan psikoloji, kişilik testleri, kültür, makale, panik atak, para psikoloji, piskoloji, psikiyatri, psikolog, psikoloji, psikoloji kitapları, psikoloji konuları, psikoloji portalı, psikoloji, psikiyatri, psikoloji seminerleri, psikoloji siteleri, psikoloji sitesi, psikolojik danışmanlık, psikolojik testler, sosyal psikoloji, çocuk psikoloji, çocuk psikolojisi, öğrenci , insan psikolojisi
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Bu konuyla ilgili henüz bir yorum yapılmamış. |
Saş üst köşede bulunan kullanıcı girişi bölümü aracılığıyla giriş yaptıktan sonra siz de konuyla ilgili olarak yorum yapabilirsiniz. Eğer üye değilseniz üye olarak kullanıcı girişi yapabilirsiniz.
|
|
|
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Zihinsel değişimler )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Bedensel değişimler )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( ORTA YILLARDA BİREYSEL GELİŞİM )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Cinse Bağlı Özelliklerin Sürekliliği )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Cinslere İlişkin Kalıp yargılar )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Cinslere Bağlı Kişilik Özellikleri )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Yetişkinlikte Kişilik )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( KİŞİLİK PSİKOLOJİSİ AÇISINDAN YETİŞKİNLİK )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( YETİŞKİNLİKTE ORTA YILLAR )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Ahlak Gelişimi)
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Toplumsal Çevre, İlişkiler ve Katılım)
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi (Meslekte Dönüm Noktaları)
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi (Meslek Örüntüleri)
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi (Kişilik)
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( İlgiler)
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Rol Modelleri)
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Meslek Seçimi)
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( İş Ve Meslek )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Toplumsal Bağlamda Genç Yetişkinlik )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Toplumsal Bağlamda Genç Yetişkinlik )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Gelişim Görevleri)
|
|
|
|
İnsan İlişkileri( SOSYAL PSİKOLOJİNİN KONUSU)
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Gelişim Görevleri)
|
|
|
|
İnsan İlişkileri(SOSYAL PSİKOLOJİ)
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Olgunlaşmada Güçlükler )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Olgunlaşma Yönleri )
|
|
|
|
İnsan İlişkileri(ÜÇ TEMEL PSİKOLOJİK YAKLAŞIMIN KARŞILAŞTIRILMASI)
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Genç Yetişkinlikte Psikolojik Olgunlaşma )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Genç Yetişkinlik )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Yetişkin Psikolojisinin Temel Sorunları )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Yetişkinlik Kuramları )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Yetişkinlik Psikolojisi )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Gelişime İlişkin Dünya Görüşleri )
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Yaşam Süresinde Gelişim Evreleri)
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi ( Gelişim Psikolojisinde Yöntemler)
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi (Gelişimle ilgili temel kavramlar)
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi (Gelişim Kuramı)
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi (Gelişimle İlgili Temel Sorunlar)
|
|
|
|
Gelişim Psikolojisi
|
|
|
|
İnsan İlişkileri(NORMALDIŞI DAVRANIŞLAR PSİKOLOJİSİ)
|
|
|
|
İnsan İlişkileri(PSİKOLOJİ BİLİMİNİN TÜRK TOPLUMUNDAKİ YERİ)
|
|
|
|
İnsan İlişkileri(Okul ve Eğitim Psikolojisi)
|
|
|
|
İnsan İlişkileri(Sosyal Psikoloji)
|
|
|
|
İnsan İlişkileri(Fizyolojik Psikoloji)
|
|
|
|
İnsan İlişkileri(Deneysel Psikoloji)
|
|
|
|
İnsan İlişkileri(BİLİMSEL PSİKOLOJİNİN KAPSAMI)
|
|
|
|
Eğitim-Öğrenme(PSİKOLOJİ ALANINDAKİ GELİŞMELER VE EĞİTİM)
|
|
|
|
Eğitim-Öğrenme(PSİKOLOJİNİN TANIMI VE AMACI)
|
|
|
|
Sosyoloji(İnsan İlk Psikolojisini Aileden Alır)
|
|
|
|
Psikoloji(Depresyon)
|
|
|
|
Psikoloji(ETKİN DİNLEME)
|
|
|
|
Psikoloji(İLETİŞİMİ ENGELLEYEN FAKTÖRLER)
|
|
|
|
Psikoloji(GENÇLERLE İLETİŞİM NASIL KURULUR?)
|
|
|
|
Psikoloji(İnsan İlişkileri)
|
|
|
|
Psikoloji(ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI)
|
|
|
|
Psikoloji(ERGENLİK DÖNEMİ)
|
|
|
|
Psikoloji(SON ÇOCUKLUK DÖNEMİ)
|
|
|
|
Psikoloji(ÇOCUK GELİŞİMİ)
|
|
|
|
Psikoloji(ÇÖZÜM ÖNERİLERİ)
|
|
|
|
Psikoloji(OKULLARDA KARŞILAŞILAN GENEL SORUNLAR)
|
|
|
|
Psikoloji(GELİŞMİŞ ÜLKELERDE REHBERLİK HİZMETİ)
|
|
|
|
Psikoloji(OKUL P.D.R. UZMANININ GÖREVLERİ)
|
|
|
|
Psikoloji(PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK NEDİR ?)
|
|
|
|
Kişisel Gelişim(PSİKOLOJİK HAZIRLIK ve PSİKOLOJİK GÖZLEM)
|
|
|
|
PSİKOLOJİ, RUHSAL GÜÇLERİ GELİŞTİRME, MEDİTASYON
|
|
|
|
PSİKOLOJİ, RUHSAL GÜÇLERİ GELİŞTİRME, MANYETİZM
|
|
|
|
PSİKOLOJİ, RUHSAL GÜÇLERİ GELİŞTİRME,TELEKİNEZİ
|
|
|
|
PSİKOLOJİ, RUHSAL GÜÇLERİ GELİŞTİRME, TELEPATİ
|
|
|
|
PSİKOLOJİ, RUHSAL GÜÇLERİ GELİŞTİRME, DURUGÖRÜ, DURUGÖRÜ NEDİR?
|
|
|
|
PSİKOLOJİ, RUHSAL GÜÇLERİ GELİŞTİRME, ASTRAL SEYAHAT
|
|
|
|
PSİKOLOJİ, RUHSAL GÜÇLERİ GELİŞTİRME, İPNOZ
|
|
|
|
Ruhsal Gelişim,PSİKOLOJİ, RUHSAL GÜÇLERİ GELİŞTİRME, KENDİNİ BİLMEK
|
|
|
|
Ruhsal Gelişim,PSİKOLOJİ, RUHSAL GÜÇLERİ GELİŞTİRME, GEVŞEME & KONSANTRASYON
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Bebeğimle 9 ay 10 günüm…
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Suda doğum ve riskleri
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Doğum şeklinize bir an önce karar verin
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Doğum şeklinize bir an önce karar verin
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Eyvah sancılarım başladı...
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Erken doğum, kronik hastalıklar ve tüp bebek
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Anne sütünün sağılması ve saklanması
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Bebeğimin ihtiyaç listesi
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Bebeklere mamadan sonra su içirin
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Bebeğiniz yemek mi yemiyor?
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Bebeklere bal yerine pekmez yedirin
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Anne sütündeki büyük mucize...
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Evde bebek bakımı
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Doğru emzirme teknikleri
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Biberonla besleme
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Tuvalet eğitimi
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Bebekler neden ağlar?
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Yeni doğmuş bebeğinizi öpücüklere boğmayın…
|
|
|
|
Psikoloji, PSİKOLOJİ, İNSAN PSİKOLOJİSİ, HATIRLAMA VE UNUTMA
|
|
|
|
Psikoloji, PSİKOLOJİ, İNSAN PSİKOLOJİSİ, İNSANIN ÖĞRENME MALZEMELERİ
|
|
|
|
Psikoloji, PSİKOLOJİ, İNSAN PSİKOLOJİSİ, İNSANIN ÖĞRENME STRATEJİLERİ
|
|
|
|
Psikoloji, PSİKOLOJİ, İNSAN PSİKOLOJİSİ, İNSANIN ÖĞRENME YETENEĞİ
|
|
|
|
Psikoloji, PSİKOLOJİ, İNSAN PSİKOLOJİSİ, İNSAN ÖĞRENMESİ VE BELLEK ÖĞRENME AMAÇLARI
|
|
|
|
Psikoloji, PSİKOLOJİ, İNSAN PSİKOLOJİSİ, ÖĞRENMENİN İLKELERİ ÖĞRENME AMAÇLARI
|
|
|
|
Psikoloji, PSİKOLOJİ, İNSAN PSİKOLOJİSİ, DAVRANIŞIN GELİŞİMİ ÖĞRENME AMAÇLARI
|
|
|
|
Psikoloji, PSİKOLOJİ, İNSAN PSİKOLOJİSİ, EVRİM, GENETİK VE DAVRANIŞ ÖĞRENME AMAÇLARI
|
|
|
|
Psikoloji, PSİKOLOJİ, İNSAN PSİKOLOJİSİ, PSİKOLOJİNİN YÖNTEMLERİ
|
|
|
|
Psikoloji, PSİKOLOJİ, İNSAN PSİKOLOJİSİ, PSİKOLOJİNİN ALT DALLARI
|
|
|
|
Psikoloji
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, BEBEĞİN ALTININ DEĞİŞTİRİLMESİ
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, İKİNCİ BEBEĞİ DÜŞÜNÜYORSANIZ, GEÇ KALMAYIN
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, TÜP BEBEK, TÜP BEBEK NEDİR?
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, ŞEFTALI Muhallebi ( 5. ay ve sonrası )
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, Muhallebi ( 5. ay ve sonrası )
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, Yoğurt ( 5. ay ve sonrası )
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, SEBZE ÇORBASI ( 4.-6 AY )
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı Meyve Suyu ( 4. ay ve sonrası )
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, anne sütü yararları
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, BEBEK ODASI NASIL OLMALI
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı,İRİ BADEMCİKLİ ÇOCUKLAR BÜYÜMÜYOR!!!
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı,Süt dişlerinin yerine yenisi gelecek" demeyin!
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı,Prematüre bebekler daha çok bakım istiyor
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, Çocuklarda parmak emme yada emzik alışkanlığı
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, Çocuklarda parmak emme yada emzik alışkanlığı
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, BEBEKLERDE GAZ SANCISI (KOLİK )
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, HAMİLE KADINLARA TAVSİYELER...
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, Bakıcı bulmanın kolay yolları
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, BEBEK banyosu
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, BEBEK MASAJİ
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, BEBEĞİMİ NASIL BESLEMELİYİZ....
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, BEBEĞİNİZİ BU GIDALARDAN UZAK TUTUN
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, EMZİREN ANNELER UYARILAR
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, neden normal doğum olmuyor
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, neden normal doğum olmuyor
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı, İkinci bebeğiniz olmuyorsa
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı-Bebeğinizi büyütürken dikkat etmeniz gerekenler
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- ANA KUCAĞI NASIL OLMALI
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- YENİ DOĞAN SARILIĞI
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Sütten kesme teknikleri
|
|
|
|
Psikoloji, Bebek, Bebek bakımı- Kardeşler arası kıskançlık,
|
|
|
|
Zaman Yönetimi (ALIŞKANLIKLAR İNSAN PSİKOLOJİ VE ZAMAN YÖNETİMİ )
|
|
|
|
Zaman Yönetimi (ALIŞKANLIKLAR İNSAN PSİKOLOJİ VE ZAMAN YÖNETİMİ )
|
|
|
|
Psikolojik Rahatsızlıklar
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Sevgi, Aşk, Sevecenlik)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Önergen Kızların Merak Ettiği Konular - Dişinin ve Erkeğin Cinsel Yapıları Nasıldır?)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Önergen Kızların Merak Ettiği Konular - Çocuklar Niçin Anne ve Babalarına Benzer? )
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Önergen Kızların Merak Ettiği Konular - Çocuk Nasıl Oluşur? )
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Önergen Kızların Merak Ettiği Konular - Çocuğun Olacağı Nasıl Bilinir?)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Önergen Kızların Merak Ettiği Konular - Cinsel İlişki Nedir, Nasıl Yapılır?)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Önergen Kızların Merak Ettiği Konular - Bebek Nasıl Doğar?)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Önergen Kızların Merak Ettiği Konular - Adet Görme Nedir?)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Önergen Kızlarda Cinsel Eğitim)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Önergen Kızlara Verilecek Cinsel Eğitimin Yarar ve Önemi)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Ön ergen Kızlar ve Cinsellik Tasası)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Onların tutum ve davranışlarının yanlışlığını öne sürer)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Kızlarda Cinsel Gelişme - Cinsel Gelişmenin Başlıca Belirtileri)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Cinselliğin Evreleri - Karşı Cinsel Evre)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Genç Kızların Duygu ve Heyecan Dünyası)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Cinselliğin Evreleri - Eşcinsel Evre)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Erken ve Geç Gelişen Kızların Psişik Problemleri)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Cinselliğin Evreleri - Durgunluk Evresi)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Cinselliğin Evreleri)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Cinselliğin Evreleri - Cinsel Organlar Öncesi Evre)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Cinselliğin Evreleri - Cinsel Organlar Evresi)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Bedensel Gelişmenin Psişik Yapıya Etkileri)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Adetten Kesilme)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Adet Halinde Bozukluklar)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Adet Görmenin Psişik Etkileri)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Adet Görme ya da Aybaşı Kanaması Nedir?)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Önergenlik Döneminde Kız Çocuklarında Görülen Biyolojik Gelişmeler)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Önergen Kızlarda Yaşanan Fiziksel Gelişmelerin Neden Olduğu Özel Psikolojik Yapı)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Olumsuzluk Devresi Olarak Önergenlik Çağı)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(İki Cinsin Biyolojik Ayrılıkları)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Hormonların Olgunlaşmadaki Etkileri)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(GENÇLİK NE DEMEK? -Öğrenim, Meslek Seçme ve İş Sorumluluğu Edinme Dönemidir Gençlik-)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(GENÇLİK NE DEMEK? -Gençlik Çıraklıklar Devresidir-)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(GENÇLİK NE DEMEK? -Çocukluktan Yetişkinliğe Geçiş Devresidir Gençlik-)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(GENÇLİK NE DEMEK? -Beğenilen ve İstenilen Dönemdir Gençlik-)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(GENÇLİK NE DEMEK? -Bedensel, Tinsel ve Zihinsel Olgunluğa Geçiş Dönemidir Gençlik-)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(GENÇ KIZ OLMAYA BAŞLARKEN)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Erkek mi güçlü, dişi mi?)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Dişiliğe Yapışan Özellikler Onun Kaderi mi?)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Dişi Cinste Zekâya Ait Ayrılıkla)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Dişi Cinste Sosyal Ayrılıklar)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Dişi Cinste Heyecansal Ayrılıklar)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Dişi Cinsin Psikolojik Ayrılığı)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Dişi Cinsin Biyolojik Ayrılığı)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi(Dişi Cinse Ait Niteliklerin Belirlenmesinde Çevresel Unsurların Rolü)
|
|
|
|
Genç Kız Psikolojisi
|
|
|
|
Komik Fıkralar(İNSAN PSİKOLOJİSİ)
|
|
|
|
ÖSS(KAYGIYI ÖNLEME DE PSİKOLOJİK DANIŞMANA ÖNERİLER)
|
|
|
|
ÖSS(Kaygının Psikolojik Belirtileri)
|
|
|
|
Başarının Psikolojisi(Mutluluğunuzu ve Huzurunuzu Koruyun ve Sürdürün)
|
|
|
|
Başarının Psikolojisi(Doğrularınızı Koruyun)
|
|
|
|
Başarının Psikolojisi(Sizden Daha İyi Olanlarla Bir İletişim Ağı Oluşturun)
|
|
|
|
Başarının Psikolojisi(Kendi Gücünüzü Tanıyın Ve Ona Göre Davranın)
|
|
|
|
Başarının Psikolojisi(Başkalarıyla Çalışın Ve Kolayca Paylaşın)
|
|
|
|
Başarının Psikolojisi(Kolaylıkla Evet Deyin ve Yapın)
|
|
|
|
Başarının Psikolojisi(Konuşun ve Yazın - Bunu Çokça Yapın)
|
|
|
|
Başarının Psikolojisi(Sadece Sonucu Değil, Süreci de Önemseyin)
|
|
|
|
Ders Çalışma Tekniği(Ders Çalışmaya Moral Ve Psikolojik Yönden Hazır Olmak)
|
|
|
|
Cinsellik(Sertleme Sorunu Fiziksel mi Yoksa Psikolojik mi?)
|
|
|
|
AŞKIN PSİKOLOJİSİ(Aşkın kendisi aşk!)
|
|
|
|
AŞKIN PSİKOLOJİSİ(Aşktan Kaçan Kovalanıyor.)
|
|
|
|
AŞKIN PSİKOLOJİSİ(Aşk Nedir Ki Yoksa Bir Hastalık mı?)
|
|
|
|
Aşkın Psikolojisi(Sevdiğinizi Söyleyemiyorsanız... )
|
|
|
|
Psikolojik Rahatsızlıklar
|
|
|
|
PARAPSİKOLOJİ-PARAPSİKOLOJİYE GİRİŞ
|
|
|
|
Parapsikoloji
|
|
|
|
HİPNOZUN PARAPSİKOLOJİDE KULLANIMI
|
|
|
|
Aşkın Psikolojisi
|
|
|
|
|
|